Το ιστορικό Πρόσωπο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και η Θεία Ενανθρώπησή Του – Α΄ Τόμος

Η κύρια αιτία που μας οδήγησε και μας ώθησε να προβούμε στην συγγραφή της παρούσας εργασίας, η οποία θα καταλάβει τρεις τόμους, στην παράλληλη και ταυτόχρονη ερμηνευτική προσέγγιση των τεσσάρων Ευαγγελίων είναι, γιατί θέλαμε να εξακριβώσουμε και να παραθέσουμε την ακριβή και σωστή εξέλιξη όλων των γεγονότων της ζωής του Ιησού Χριστού. Επειδή διαβάζοντας μεμονωμένα και ξεχωριστά κάθε Ευαγγέλιο δεν μπορούμε να έχουμε την σύνολη και την ακριβή εξέλιξη και σειρά όλων των περιστατικών, των έργων και των λόγων του Κυρίου μας, όπως ακριβώς έγιναν χρονικά. Διότι οι Ευαγγελιστές δεν μας παραθέτουν τις ίδιες πληροφορίες για συγκεκριμένα γεγονότα ή περιστατικά που σχετίζονται με τον Χριστό, αλλά ο ένας συμπληρώνει τα τυχόν κενά και τις παραλήψεις του άλλου, ολοκληρώνοντας το αποτέλεσμα.

Επίσης, στην παρούσα εργασία θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τις τυχόν φαινομενικές διαφορές που υπάρχουν στους Ευαγγελιστές, πάντα μέσα από την καθοδήγηση της Αγίας Γραφής και την θεόπνευστη σοφία των Πατέρων.

Ένας άλλος λόγος που μας παρακίνησε και μας προκάλεσε πνευματικά να ασχοληθούμε πιο συστηματικά και διεξοδικά με το Πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού είναι οι εκτενείς αναφορές της Κ. Διαθήκης στις ιδιότητές Του. Ιδιαίτερα η Ιερά Αποκάλυψη, (τελευταίο βιβλίο της Αγίας Γραφής), εκτός από προφητικό κείμενο, είναι βαθιά θεολογικό που αναφέρεται ερμηνευτικά και συστηματικά στα χαρακτηριστικά του Υιού και Λόγου του Θεού. Μάλιστα, ορισμένες αναφορές στο Πρόσωπο του Χριστού είναι και οι εξής: α) «Ἐγώ εἰμι τὸ Α καὶ τὸ Ω […], ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, ὁ παντοκράτωρ» (Αποκ. 1, 8), β) «ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ὃς ἐγένετο νεκρὸς καὶ ἔζησεν» (Αποκ. 2, 8), γ) «ἐγώ εἰμι […] ὁ ζῶν, καὶ ἐγενόμην νεκρός, καὶ ἰδοὺ ζῶν εἰμι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, καὶ ἔχω τὰς κλεῖς τοῦ θανάτου καὶ τοῦ «ᾅδου» (Αποκ. 1, 18), δ) «… ἐγώ εἰμι ἡ ῥίζα καὶ τὸ γένος Δαυΐδ, ὁ ἀστὴρ ὁ λαμπρὸς ὁ πρωϊνός» (Αποκ. 22, 16), ε) «…ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ ἔχων τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὡς φλόγα πυρός, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὅμοιοι χαλκολιβάνῳ» (Αποκ. 2, 18), κ.ά.

Κατόπιν τούτων, θα ασχοληθούμε με το Πρόσωπο του Κυρίου μας, ως άσαρκου και ως σεσαρκωμένου Υιού και Λόγου του Θεού. Θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε και να εξηγήσουμε διεξοδικά, με απλά και κατανοητά, κατά το δυνατόν λόγια, ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός, ο Ναζωραίος και Γαλιλαίος, που τόσο πολύ απασχόλησε και απασχολεί τον ταλαίπωρο γήινο άνθρωπο. Ήταν, άραγε, μόνο ιστορικό Πρόσωπο που έζησε και περπάτησε επάνω στην γη, άνθρωπος φθαρτός και θνητός; Ήταν μόνο Θεός; Ή ήταν και τα δύο, δηλαδή Θεάνθρωπος; Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε και να εξηγήσουμε στο παρόν πόνημα.

Επιπροσθέτως, θα αναφερθούμε επίσης, σε όλο το σωτηριολογικό έργο του Κυρίου μας, επί της γης, δηλαδή από την Θεία Ενανθρώπηση και τον δημόσιο βίο Του, μέχρι τα Πάθη και την Ανάστασή Του.

Για την επίτευξη των στόχων μας, θα χρησιμοποιήσουμε σύνολη την Αγία Γραφή, την προφορική Παράδοση, τους θεοφόρους Πατέρες, καθώς και την Υμνολογία της Εκκλησίας μας, για να μπορέσουμε να προσεγγίσουμε ερμηνευτικά όσο το δυνατόν καλύτερα και πιο εμπεριστατωμένα τα θέματα που θα πραγματευτούμε, ώστε να αποδώσουμε, τελικά, όσο πιο κατανοητά γίνεται το νόημα των τεσσάρων Ευαγγελίων της Καινής Διαθήκης.

Καταληκτικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον αγαπητό και σεβαστό μας ομότιμο καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, κ. Δημήτριο Τσελεγγίδη, για την αφιλοκερδή θεολογική επιμέλεια των κειμένων του πρώτου μέρους του παρόντος Αʹ τόμου της εργασίας μας.

Μοναχός Μάξιμος

Στη συνέχεια παραθέτουμε ἀπόσπασμα του προλογικού σημειώματος του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεoφύτου:

Μιὰ ἁπλὴ γυναῖκα τῆς Κύπρου, μεγάλης ἡλικίας, ὅταν τὴ ρώτησα, «πῶς προσεύχεσαι;», μοῦ ἀπάντησε· «Πρῶτα διαβάζω τοὺς βίους τῶν ἁγίων τῆς ἡμέρας, ὕστερα τὸ Εὐαγγέλιο καὶ κάτι ἀπὸ τοὺς ἁγίους Πατέρες, καὶ ἔτσι μαζεύω τὸν νοῦ μου στὸν Κύριόν μου καὶ Θεόν μου Ἰησοῦν Χριστόν. Ὑψώνω κατόπιν τὰ χέρια μου καὶ τοῦ λέω· “Χριστέ μου, ἀξίωσέ με νὰ σὲ γνωρίσω, νὰ σὲ ἀγαπήσω, πρὶν πεθάνω”». 

Τὸ βιβλίο αὐτό, ἀγαπητοί μου, ποὺ ἔχει συγγράψει ὁ μοναχὸς Μάξιμος μᾶς ξανασυστήνει τὸν Ἕναν τῆς Τριάδος, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος, σὲ ἕναν ἄνθρωπο ποὺ πολὺ σέβομαι, εἶπε· «Πρέπει νὰ ξανασυστηθῶ στοὺς ἀνθρώπους». Τὸ βιβλίο αὐτὸ ἐπιτελεῖ ἀκριβῶς τὸ ἔργο τοῦτο, δηλαδὴ νὰ γνωρίσουμε καὶ νὰ ἀγαπήσουμε τὸν Χριστόν μας, ὅπως τὸν γνώρισαν καὶ ἀγάπησαν οἱ ἅγιοί μας, ὡς τέλειον Θεὸν καὶ τέλειον ἄνθρωπον. 

Μιὰ καινοτομία στὶς ἡμέρες μας τοῦ βιβλίου αὐτοῦ τοῦ μοναχοῦ Μαξίμου εἶναι ἡ ἐναρμόνιση καὶ ἀνασύνθεση τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ μας ἐπὶ τῆς γῆς σύμφωνα μὲ τὶς ἀναφορὲς τῶν τεσσάρων Εὐαγγελιστῶν σὲ μιὰ γλῶσσα ἁπλὴ καὶ προσιτὴ στὸν σύγχρονο ἀναζητητὴ τῆς ἀλήθειας . 

Ὁ π. Μάξιμος ἐπιτυγχάνει ἐν προκειμένῳ αὐτὸ τὸν στόχο, μὲ τὴν ἐκλαΐκευση τῶν κειμένων ποὺ χρησιμοποιεῖ, χωρὶς νὰ ἐκτρέπεται σὲ λαϊκισμό, κάτι ποὺ δυστυχῶς συμβαίνει στὶς μέρες μας μὲ τὴν ἀγαπολογία τῆς λεγόμενης μεταπατερικῆς θεολογίας. Καὶ αὐτὸ τὸ κατορθώνει μὲ τὶς συχνὲς παραπομπὲς σὲ ἑρμηνεῖες τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου ἀπὸ τοὺς ἁγίους Πατέρες μας, ὅπως τῶν Μεγάλου Ἀθανασίου, Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας, Μεγάλου Βασιλείου, Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Συμεὼν τοῦ νέου Θεολόγου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου καὶ Νεκταρίου Πενταπόλεως. 

Τὸ ἄλλο, ποὺ θὰ πρέπει νὰ σημειώσουμε, εἶναι ὅτι στὸ βιβλίο αὐτὸ ὁ Ὀρθόδοξος ἱερέας, ὁ ἱεροψάλτης, ὁ ἀναγνώστης, ὁ τακτικὰ ἐκκλησιαζόμενος πιστός, θὰ συναντήσει  μαζὶ μὲ τὸν πατερικὸ λόγο καὶ τὴν ἑρμηνεία του στὰ ἐδάφια τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, τὴν ἄφθαστη Ὑμνολογία καὶ Ὑμνογραφία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, ποὺ μὲ δογματικὴ ἀκρίβεια καὶ ποιητικὴ λυρικότητα ὑπομνηματίζουν τὰ ἱερὰ κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς.

…Εὐχαριστοῦμε τὸν π. Μάξιμο γιὰ τὴν προσφορά του αὐτὴ στὸν Ὀρθόδοξο κόσμο, ποὺ θέλει νὰ γνωρίσει τὸν τέλειον Θεὸν καὶ τέλειον ἄνθρωπον Ἰησοῦν Χριστόν. Ἡ ἐποχή μας διαφοροποιεῖται ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῶν παλαιῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ὡς πρὸς τὴ σχολαστικὴ καὶ λογικὴ ἐγκεφαλικὴ προσέγγιση τῶν ἱερῶν κειμένων καὶ ἐν γένει τῆς ζωῆς, ἕνεκα τῆς δυτικῆς πλάνης, παπικῆς καὶ προτεσταντικῆς, ποὺ διείσδυσε στὴν Ὀρθόδοξη Ἀνατολὴ καὶ κατέλαβε ἐλέῳ Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης τὴ σύγχρονη παιδεία μας. Ἡ σύγχρονη τεχνολογία μάλιστα, μὲ ἀποκορύφωση τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη, διώκει τὸ μυστήριο τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν ἱερότητα τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος τοῦ ἀνθρώπου. Ὅλα αὐτὰ ξεκίνησαν ἀπὸ τότε ποὺ ἡ Δυτικὴ παπικὴ σχολαστικὴ θεολογία ταύτισε τὸν νοῦ μὲ τὸν ἐγκέφαλο. Πῶς θὰ γνωρίσει ὁ ἐν μετανοίᾳ ἄνθρωπος τὸν ἑαυτό του ἀξιοποιώντας τὴν ἐλεύθερη προαίρεσή του, ἐὰν δὲν γνωρίσει τὸν Δημιουργό του ὅπως τὸν γνώρισαν οἱ ἅγιοι στὶς Ὀρθόδοξες διαστάσεις, τὸν λατρεύει ἡ Ὀρθόδοξη Θεολογία καὶ τὸν ὑμνολογεῖ ἡ Ὀρθόδοξη Ὑμνολογία καὶ Ψαλμωδία;